Dış Saha Hidrant Sistemleri

Dış Saha Hidrant Sistemi Nedir?

Dış saha hidrant sistemi, binaların çevresine belirli aralıklarla yerleştirilen hidrantlar ve bunları besleyen yeraltı boru şebekesinden oluşur. Hidrantlar, büyüyen bir yangına bina dışından müdahale edecek itfaiye ve tesis acil müdahale ekiplerinin hortum bağlayarak yüksek debide su alabildiği noktalardır. Aynı zamanda komşu yapılara sıçrama riskini azaltmak ve dış depolama alanlarını korumak için de kullanılır.

Şebeke çoğunlukla yangın pompa istasyonundan beslenen bir halka (ring) hat olarak kurulur. Halka üzerine konumlandırılan bölge vanaları sayesinde bir hat arızalandığında ya da bakıma alındığında yalnızca o bölüm devre dışı kalır; diğer hidrantlar sudan beslenmeye devam eder. Halka hattan aynı zamanda binalara sprinkler ve dolap besleme bağlantıları da alınabilir.

Sistem Bileşenleri

• Yer üstü hidrantlar: Donma riskine karşı kendi kendini drene eden kuru gövdeli tipler, çift veya üç çıkışlı itfaiye bağlantı ağızları.
• Hidrant dolapları: Hidrantın yanında, yangın hortumları, lansları ve anahtarlarının bulunduğu dış ortama dayanıklı dolaplar.
• Yeraltı boru şebekesi: Korozyona dayanıklı PE100 polietilen veya sfero döküm borular; dönüş ve uç noktalarında hesaplı beton tespit (ankraj) blokları.
• Vanalar: Gömme tip bölge vanaları, konum göstergeli dikme (PIV) vanalar ve vana muhafaza kutuları.
• Monitörler: Akaryakıt, kimyasal veya açık depolama alanlarında sabit ya da yönlendirilebilir su/köpük monitörleri.
• İtfaiye bağlantı ağzı: İtfaiye araçlarının sisteme dışarıdan su basabilmesi için bağlantı noktası.

Nerelerde Kullanılır?

Geniş yerleşkeli fabrikalar, organize sanayi bölgesindeki tesisler, lojistik merkezleri, limanlar ve antrepolar, akaryakıt ve kimyasal depolama sahaları, hastane ve kampüs yerleşimleri dış saha hidrant sisteminin en çok ihtiyaç duyulduğu yerlerdir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yapının büyüklüğüne ve kullanım sınıfına göre birçok tesiste hidrant sistemini zorunlu kılar.

SFZ Yangın ile Proje Süreci

Saha keşfi

Yerleşim planını, itfaiye erişim yollarını, binaların konumunu, dış depolama alanlarını, zemin yapısını ve mevcut altyapı hatlarını inceliyoruz. Mevcut bir şebeke varsa vana yerleri, boru malzemesi ve hidrant durumunu tespit ediyoruz.

Proje ve hidrolik hesap

Hidrant yerleşimi, her bina cephesine hortumla erişilebilecek ve araç trafiğinden korunacak şekilde belirlenir. Halka şebekenin hidrolik hesabı; aynı anda kullanılacak hidrant sayısı, gerekli debi ve en uzak noktadaki çıkış basıncına göre yapılır. Sprinkler ve dolap sistemleriyle birlikte toplam talep pompa ve depo seçimine yansıtılır.

Montaj

Kazı, yataklama ve dolgu detayları zemine uygun hazırlanır. PE100 borularda alın kaynağı ve elektrofüzyon birleşimleri prosedürlere uygun yapılır; dönüş noktalarına tespit blokları dökülür. Hidrantlar, donma derinliği ve drenaj şartları dikkate alınarak yerleştirilir.

Test ve devreye alma

Yeraltı şebekesi gömülmeden önce basınç testine alınır, ardından yüksek debide yıkanarak inşaat artıklarından arındırılır. Devreye almada hidrantlarda debi ve basınç ölçümü yapılarak şebekenin tasarım değerlerini sağladığı doğrulanır ve sonuçlar raporlanır.

Hidrant Yerleşiminde Dikkat Edilen Konular

• Güvenli mesafe: Hidrantlar, yangın sırasında yaklaşılabilecek şekilde bina cephesinden yeterli uzaklıkta, ancak hortum boyunun etkili kullanılabileceği mesafede konumlandırılır.
• Araç trafiği: Forklift ve tır manevra alanlarındaki hidrantlar çarpma bariyerleriyle korunur.
• İtfaiye erişimi: Hidrantların itfaiye araç yollarına yakın ve kolayca görülebilir olması sağlanır, gece kullanımı için işaretleme yapılır.
• Genişleme payı: İleride eklenecek binalar ve depolama alanları için halka şebekede bağlantı noktaları bırakılır.
• Altyapı çakışmaları: Elektrik, kanalizasyon ve doğalgaz hatlarıyla güzergâh koordinasyonu yapılarak bakım erişimi korunur.

Hidrant sistemi aynı zamanda tesisin acil durum planının bir parçasıdır. Hidrant numaralarının vaziyet planına işlenmesi, acil müdahale ekiplerinin hortum serme tatbikatlarıyla sistemi tanıması ve yerel itfaiyenin bağlantı noktalarından haberdar edilmesi, gerçek bir olayda kaybedilecek dakikaları azaltır.

Standartlar ve Mevzuat Uyumu

Hidrant şebekelerini NFPA 24 esaslarına ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre projelendiriyoruz. Hidrant akış testlerinde NFPA 291 yöntemini, bakım ve periyodik kontrollerde NFPA 25'i referans alıyoruz.

Bakım Notu

Hidrantların yılda en az bir kez açılıp kapatılarak drenajlarının kontrol edilmesi, vanaların çevrilmesi ve hortumların basınç dayanımı açısından incelenmesi gerekir. Kış öncesi donma kontrolleri ve hidrant çevresinin erişilebilir tutulması da bakım programımızın parçasıdır.