Periyodik Bakım Neden Zorunlu?
Yangın söndürme ve algılama sistemleri, binadaki diğer tesisatlardan farklı olarak normal işletmede hiç çalışmaz. Bir vananın kapalı unutulması, dizel pompa aküsünün zayıflaması, bir dedektörün kirlenmesi, gaz silindirinin basınç kaybetmesi ya da bir sprinkler başlığının boyanması ancak yangın anında fark edilir. Bu nedenle sistemlerin çalışabilir durumda olduğunu kanıtlamanın tek yolu, standartlarda tanımlı periyotlarda yapılan bakım, test ve kontrollerdir.
Periyodik bakım; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında işverenin yükümlülüğü olmasının yanında, sigorta poliçelerinde ve denetimlerde de belirleyici bir unsurdur. Düzenli bakım kayıtları, olası bir hasar sonrasında da işletmenin önemli bir güvencesidir.
Bakım Kapsamındaki Sistemler
- Sprinkler sistemleri: Vana konum ve kilit kontrolleri, alarm vanası ve akış anahtarı testleri, uzak uç test vanasıyla akış ve alarm testi, başlık ve askı kontrolleri, kuru sistemlerde kompresör ve drenaj kontrolleri.
- Yangın pompa istasyonları: Haftalık çalıştırma testleri, dizel motor yakıt, yağ, soğutma ve akü kontrolleri, otomatik start basınçlarının doğrulanması ve yıllık akış performans testi.
- Yangın dolapları ve hidrantlar: Hortum, vana ve lans kontrolleri, TS EN 671-3'e uygun hortum basınç testleri, hidrant drenaj ve çalışma kontrolleri.
- Köpüklü sistemler: Oranlayıcı, membranlı tank ve deluge vana kontrolleri, köpük konsantresi numune analizi.
- Gazlı söndürme sistemleri: Silindir basınç veya ağırlık kontrolü, tahrik düzenekleri, söndürme paneli ve senaryo testleri, gerektiğinde oda sızdırmazlık testi.
- Yangın algılama sistemleri: Dedektör, buton ve uyarı cihazı fonksiyon testleri, akü kapasite ölçümleri, sebep-sonuç senaryolarının kontrolü.
- Duman kontrol sistemleri: Fan çalıştırma, damper konum kontrolleri, basınç ve hava hızı ölçümleri.
- Portatif yangın söndürme cihazları: Görsel kontroller ve periyodik bakım takibi.
Bakım Periyotları
Bakım takvimi, sistemin tasarımında esas alınan standarda göre belirlenir. NFPA 25 yaklaşımında haftalık, aylık, üç aylık, yıllık ve beş yıllık kontroller; EN 12845 yaklaşımında ise haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık, yıllık, üç yıllık ve on yıllık kontroller tanımlıdır. Beş yıllık periyotta boru içi korozyon ve tıkanıklık incelemesi, uzun vadede ise belirli yaştaki sprinkler başlıklarından numune alınarak laboratuvarda test edilmesi gibi kapsamlı işler de bu takvimin parçasıdır.
SFZ Yangın Bakım Hizmeti Nasıl İşler?
Envanter ve mevcut durum tespiti
İlk ziyarette tesisteki tüm yangın sistemlerinin envanterini çıkarıyor, mevcut durumunu ve varsa eksikliklerini raporluyoruz. Proje ve test kayıtları eksikse bunların tamamlanmasını öneriyoruz.
Yıllık bakım planı
Standartlara göre her sistem için kontrol takvimi oluşturuyor, işletmenin üretim programını dikkate alarak ziyaret tarihlerini birlikte planlıyoruz. Haftalık kontrollerin tesis personeli tarafından yapılması durumunda kontrol formları ve eğitim sağlıyoruz.
Bakım, test ve raporlama
Her ziyarette yapılan kontroller, ölçüm sonuçları, tespit edilen uygunsuzluklar ve önerilen düzeltici faaliyetler fotoğraflı raporlarla sunulur. Bakım süresince sistemin devre dışı kalması gereken durumlarda işletmeyi önceden bilgilendiriyor ve geçici önlemleri birlikte planlıyoruz.
Arıza ve düzeltici faaliyetler
Tespit edilen arızalar için yedek parça ve işçilik teklifini hızla iletiyor, onay sonrası onarımları gerçekleştirerek sistemi yeniden test ediyoruz.
Bakımsız Sistemlerde Sık Görülen Sorunlar
- Kapalı veya yarı açık bırakılmış kontrol vanaları
- Manuel konumda unutulmuş pompa kontrol panoları ve şarjı zayıflamış dizel aküleri
- Sürekli çalışan jokey pompa ile fark edilmeyen tesisat kaçakları
- Boyanmış, hasar görmüş veya önü malzemeyle kapatılmış sprinkler başlıkları
- Kirlenmiş dedektörler ve kapasitesini yitirmiş panel aküleri
- Basınç kaybetmiş gaz silindirleri ve iptal edilmiş tahrik düzenekleri
Bu sorunların her biri, düzenli kontrollerle kolayca tespit edilip düşük maliyetle giderilebilir; ancak fark edilmediğinde yangın anında sistemin tamamen işlevsiz kalmasına yol açabilir. Planlı bakım, bu riskleri ortadan kaldırmanın en ekonomik ve en güvenilir yoludur; sistem ömrünü de uzatır.
Standartlar
Bakım ve testleri NFPA 25, EN 12845, TS EN 671-3, NFPA 72 ve ISO 14520 esaslarına ve sistem üreticilerinin bakım talimatlarına uygun olarak yürütüyoruz.
Kullanım alanları
- Fabrikalar ve üretim tesisleri
- Depo ve lojistik merkezleri
- Alışveriş merkezleri ve oteller
- Hastaneler ve eğitim kurumları
- Ofis binaları ve iş merkezleri
- Veri merkezleri
Tasarım ve uygulama standartları
Projelerimizi aşağıdaki ulusal ve uluslararası standartlar ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik esas alınarak hazırlıyoruz.
- NFPA 25
- EN 12845
- TS EN 671-3
- NFPA 72
- ISO 14520
Sıkça sorulan sorular
Yangın sistemlerinin bakımı ne sıklıkla yapılmalıdır?
Bakım sıklığı sistem tipine ve esas alınan standarda göre değişir. Vana konumları ve pompa çalıştırma gibi kontroller haftalık, alarm testleri aylık veya üç aylık, kapsamlı muayene ve pompa performans testleri yıllık yapılır. Boru içi inceleme gibi bazı kontroller ise beş yıl ve daha uzun aralıklarla gerçekleştirilir.
Bakım sırasında yangın sistemi devre dışı kalır mı?
Bazı testler sırasında sistemin bir bölümü kısa süreliğine devre dışı kalabilir. Bu durumlar işletmeye önceden bildirilir, süre olabildiğince kısa tutulur ve gerekirse yangın gözcüsü gibi geçici önlemler alınır. Bakım sonunda sistemin tamamen normal konuma alındığı kontrol edilerek kayıt altına alınır.
Bakım raporları sigorta denetiminde kullanılabilir mi?
Evet. Düzenli, tarihli ve ölçüm sonuçlarını içeren bakım raporları, sigorta denetimlerinde sistemlerin bakımının yapıldığını gösteren temel belgelerdir. Raporlarda tespit edilen eksikliklerin ve yapılan düzeltici faaliyetlerin izlenebilir olması da denetimlerde önemlidir.
Haftalık kontrolleri kendi personelimiz yapabilir mi?
Vana konum kontrolleri, gösterge okumaları ve pompa çalıştırma gibi basit haftalık kontroller, eğitim verilmiş tesis personeli tarafından yapılabilir. Bunun için kontrol formları ve kısa bir eğitim sağlıyoruz. Daha kapsamlı periyodik testler ve yıllık muayeneler ise ekibimiz tarafından yapılır.
